کارشناس مسئول مشاوره آموزش و پرورش استان همدان:
اولین پناهگاه امن روانی خانوادهها و دانشآموزان سامانه ۱۵۷۰ است
جبهه آرامش در دوران بحرانهای روانی روایت از تلاش شبانهروزی انسانهایی که شنیدن دردها را وظیفه میدانند
همدان ناحیه دو (پانا) – کارشناس مسئول مشاوره آموزش و پرورش استان همدان گفت: در فضای آموزشی که روزبهروز پیچیدهتر میشود، فشارهای روانی دانشآموزان و خانوادهها دیگر محدود به محیط درس و امتحان نیست بلکه اولین پناهگاه امن روانی خانوادهها و دانشآموزان سامانه ۱۵۷۰ است.
از افت تحصیلی تا اضطراب اجتماعی، از استرس خانوادهها در مواجهه با آینده فرزندان تا مشکلات عاطفی نوجوانان، همه و همه، به پدیدهای تبدیل شده که دیگر نمیتوان بیتفاوت از کنار آن گذشت.
در این میان، مشاوران مدارس و روانشناسان مستقر در سامانه ملی ۱۵۷۰، ستونهای نامرئی آرامش در جامعه آموزشی کشور هستند؛ افرادی که شب و روزشان در خدمت شنیدن دردها، کاهش اضطرابها و هدایت خانوادهها به سوی امید و ثبات روانی میگذرد.
در استان همدان نیز، این رسالت انسانی با چنان جدیتی دنبال میشود که محمد عباسپور کارشناس مسئول مشاوره آموزش و پرورش استان همدان در گفتوگو با پانا از عملکرد مشاوران و سامانه ۱۵۷۰ بهعنوان «پناهگاه امن روانی جامعه آموزشی» یاد کرده و ضمن تقدیر از آنان، عنوان کرد: «در روزهای بحرانی، وقتی بسیاری از مردم دچار اضطراب و نگرانی میشوند، اولین جایی که دانشآموز یا والدین به آن پناه میبرند، همین سامانه و خط گفتوگو با مشاوران است.»
آیینه بیصدا در دل بحرانها
وی افزود: «سامانه ۱۵۷۰، در نگاه نخست شاید تنها یک شماره تلفن رایگان بهنظر برسد، اما در واقع شبکهای گسترده از روانشناسان، مشاوران تربیتی و متخصصان بهداشت روان است که با هماهنگی وزارت آموزش و پرورش در سطح کشور فعالیت میکنند. در استان همدان، این شبکه توسط گروهی از مشاوران با تجربه هدایت میشود که مأموریت دارند در تمام ساعات شبانهروز، به تماسهای دانشآموزان، والدین و حتی معلمان پاسخ دهند.»
عباسپور توضیح داد: «مشاوران ما فقط راهنما نیستند؛ آنها شنوندهاند، همراهاند و گاهی تکیهگاه کسانی میشوند که در لحظه بحران، هیچ گوش شنوایی در اطراف خود ندارند. بخشی از تماسها از سوی دانشآموزانی است که درگیر اضطراب امتحان یا تعارض خانوادگیاند، و بخشی دیگر از والدینی است که در مواجهه با رفتارهای فرزند نوجوان خود راهی جز گفتوگو و دریافت مشاوره نمیبینند.»
وی اضافه کرد: «میانگین تماسها در ایام بحرانی ممکن است تا چند هزار مورد برسد و مشاوران ما با صبوری و دقت، پاسخگوی همه آنها هستند. در ایام جنگ رمضان، نزدیک به چهار هزار تماس در همدان ثبت شد و محور اصلی آنها اضطراب، ترس از آینده و استرس ناشی از اخبار جنگ بود.»
فشار کاری طاقتفرسا؛ اما وظیفهای عاشقانه
عباسپور ادامه داد: «وظایف مشاوران مدارس تنها با یک روز حضور در مدرسه و چند گفتوگوی معمولی خلاصه نمیشود. آنان باید شبکهای از دغدغههای تربیتی، روانی، خانوادگی و تحصیلی را در ذهن خود مدیریت کنند. گاهی در یک مدرسه، چندصد دانشآموز به چند ساعت خدمات مشاوره در هفته محدود میشوند، و همین باعث میشود که حجم کار این افراد چند برابر ظرفیت معمول باشد.»
وی در این خصوص اظهار کرد: «در واقع، مشاوران ما بارِ سنگین یک کار چندوجهی را به دوش میکشند. نقششان صرفاً هدایت تحصیلی نیست؛ این افراد چراغ خاموش سلامت روان در مدارس هستند. بیهیچ هیاهو، کنار دانشآموزانی مینشینند که شاید هیچکس نداند شبها با چه اضطرابی به خواب میروند یا درباره آیندهشان چه نگرانیهایی دارند.»
کارشناس مسئول مشاوره آموزش و پرورش استان همدان ادامه داد : «در بسیاری از موارد، مشاوران از خودگذشتگی نشان میدهند؛ تماسها را تا نیمهشب پاسخ میدهند، پیگیری پروندههای حساس را حتی در روزهای تعطیل ادامه میدهند و از خانه خود، بهصورت داوطلبانه، مشاوره ارائه میدهند. این سطح از تعهد و وجدان کاری، واقعاً شایسته تجلیل رسمی و جدی است.»
سامانهای که از شماره تلفن فراتر رفته است
سامانه ملی ۱۵۷۰، علاوه بر نقش خدماتی، حالا به بخشی از فرهنگ تربیتی کشور تبدیل شده است. بسیاری از خانوادهها، با آشنایی بیشتر با این سامانه، مراجعه برای گفتوگو با مشاور را نشانه درک و بلوغ روانی میدانند؛ نه ضعف. این تغییر نگاه، یکی از نقاط تحول فرهنگی مهم در سالهای اخیر است.
به گفته کارشناس مسئول مشاوره آموزش و پرورش استان همدان اعتماد عمومی به این سامانه بر پایه تجربههای موفق شکل گرفته است: «وقتی یک مادر تماس میگیرد و در اوج نگرانی درباره رفتار فرزندش صحبت میکند و پس از گفتوگو با مشاور احساس آرامش مییابد، همین تجربه به دیگران منتقل میشود. خانوادهها متوجه شدهاند که پشت این شماره، انسانهایی متخصص و دلسوز نشستهاند، نه یک سیستم سرد پاسخگویی.»
روایت تماسها؛ از اضطراب امتحان تا بحرانهای خانوادگی
دادههای داخلی سامانه نشان میدهد موضوعات تماسها طی سالهای اخیر بسیار متنوع شده است. از فشار روانی امتحانات، استرس کنکور، روابط دوستانه ناسالم، مشکلات رفتاری در مدرسه، گرفته تا چالشهای خانوادگی مانند تعارض والدین، خشونت خانگی، اعتیاد یا بحرانهای اقتصادی.
عباسپور گفت: «در ابتدا، تصور عمومی این بود که سامانه صرفاً برای پرسشهای تحصیلی است، اما حجم تماسها نشان داد مسائل خانوادگی و اجتماعی سهم بالایی دارند. مشاوران گاهی با آسیبهای روانی مواجه میشوند که نیازمند مداخله چند تخصص است، و خوشبختانه تعامل با روانشناسان، مددکاران اجتماعی و متخصصان دیگر در این مسیر شکل گرفته است.»
وی ادامه داد : «حتی مواردی داشتیم که از دل یک تماس ساده، همکاری با خانواده برای بستری فرزند در بیمارستان روانپزشکی ضروری تشخیص داده شده؛ یعنی سامانه میتواند نقطه آغاز برای درمان باشد.»
آموزش، توانمندسازی و اخلاق حرفهای
به گفته مسئولان آموزش و پرورش همدان، مشاوران این استان بهصورت مستمر در دورههای علمی و اخلاقی شرکت میکنند تا بتوانند پاسخگویی مؤثر و همدلانه داشته باشند. این دورهها شامل آموزش درباره اصول گفتوگوی تلفنی، نحوه کنترل احساس تماسگیرنده، روشهای کاهش اضطراب، و حتی فلسفه تربیت شناختی است.
عباسپور با تأکید بر لزوم ارتقای توان حرفهای مشاوران میگوید: «عصر دیجیتال چالشهای جدیدی به همراه دارد؛ فضای مجازی، وابستگیهای هیجانی آنلاین، مقایسهگری دانشآموزان، و حتی احساس بیارزشی ناشی از دیدهنشدن در شبکههای اجتماعی، از جمله مسائلی هستند که مشاوران باید بشناسند. ما میکوشیم با آموزشهای جدید، آنها را برای مواجهه با نسل امروز آمادهتر کنیم.»
۱۵۷۰ در بحرانهای اجتماعی؛ سنگر آرامش در ساعات بیقراری
در ایام جنگ رمضان، این سامانه یکی از نقاط ثبات روانی جامعه آموزشی بود. تماسها نهتنها از همدان، بلکه از دیگر استانها نیز ثبت شدند. بخش اعظم پیامهای اضطرابآمیز از سوی والدین بود که نگران تأثیر اخبار جنگ بر فرزندانشان بودند.
عباسپور در بازخوانی این تجربه گفت: «مشاوران ما در آن دوره بهصورت ۲۴ ساعته فعال بودند و حتی تماسهایی در نیمهشب داشتیم. بسیاری از تماسگیرندگان دانشآموزانی بودند که دچار اختلال خواب شده بودند یا احساس کنند ممکن است دچار حمله ترس شوند. پاسخگویی تلفنیِ مشاوران توانست آرامش نسبی را بازگرداند.»
وی این تجربه را گامی مهم در تثبیت جایگاه سامانه میداند: «وقتی سامانه بتواند در شرایط استثنایی چنین کارایی نشان دهد، یعنی در فضاهای عادی هم میتواند نقش پیشگیرانه جدی ایفا کند.»
تعامل با رسانه، مدارس و خانوادهها
کارشناس مسئول مشاوره آموزش و پرورش همدان معتقد است رسانهها و مدارس باید استفاده از سامانه را بیشتر ترویج کنند. «اگر خانواده بداند چنین سامانهای وجود دارد، در مواجهه با اولین نشانه اضطراب در فرزندش، به جای سرزنش یا نادیده گرفتن، با یک مشاور تماس میگیرد. این اقدام کوچک، میتواند از بروز بحرانهای ریشهدار جلوگیری کند.»
براساس دادههای تازه، برخی مدارس استان همدان از پاییز امسال طرح «پیوند مشاور مدرسه با سامانه ۱۵۷۰» را آغاز کردهاند تا موارد بحرانی که در داخل مدرسه شناسایی میشود، در سامانه نیز پیگیری گردد. این طرح به صورت پایلوت در چند دبیرستان دخترانه و پسرانه اجرا شده است.
نظام بازخورد و ارزیابی رضایت؛ رویکرد علمی و انسانی
سامانه ۱۵۷۰ دارای سیستم ارزیابی کیفی است که بهصورت ماهانه بررسی میشود. تماسگیرندگان پس از پایان گفتوگو، میتوانند تجربه خود را در قالب فرم دیجیتال بیان کنند. تحلیل بازخوردها نشان داده رضایت عمومی از نحوه برخورد مشاوران بیش از ۹۲ درصد بوده است؛ عددی که از استانداردهای بینالمللی خدمات مشاوره تلفنی نیز بالاتر است.
عباسپور در توضیح این شاخصها گفت: «تحلیلها نشان میدهد مردم، مشاوران سامانه را نه فقط متخصص، بلکه همراه انسانی تلقی میکنند. برخورد همدلانه، گوش دادن دقیق، و ارائه راهکارهای عملی، سه ویژگی شاخصی است که بیش از همه مورد تحسین خانوادهها قرار گرفته است.»
سرمایهگذاری در آرامش آینده
این مقام مسئول تأکید دارد که پایداری سلامت روان در مدارس، نیازمند نگاه راهبردی و حمایت مالی و انسانی است: «باید بدانیم سرمایهگذاری در حوزه مشاوره، هزینه نیست؛ تقویت بنیادی آینده است. هر چقدر امروز مشاوران را توانمندتر، فراگیرتر و مجهزتر کنیم، فردا با نسلی آرامتر، خلاقتر و اجتماعیتر روبهرو خواهیم بود.»
وی همچنین خواستار توسعه زیرساختهای فنی سامانه شد: «در حال حاضر، تماسگیرندگان عمدتاً از طریق تلفن ثابت تماس میگیرند، اما راهاندازی نسخه اینترنتی و اپلیکیشن اختصاصی سامانه ۱۵۷۰ میتواند سرعت و تعامل را چند برابر کند.»
از تماس تا تغییر؛ چهره انسانی پشت شمارهها
پشت هر تماس، یک انسان نشسته است؛ فردی که با صدای لرزان یا بغضآلود، به دنبال راهی برای خروج از بنبست روانی خود است. و در آن سوی خط، مشاوری قرار دارد که با آرامش و تخصص، سعی میکند راهی برای امید پیدا کند. گاهی همین تماس چند دقیقهای، میتواند از بروز تصمیمهای خطرناک جلوگیری کند.
آنچه در استان همدان جریان دارد، نمونهای از حرکت ملی بهسوی تربیت مبتنی بر سلامت روان است. سامانه ۱۵۷۰ دیگر فقط یک شماره نیست؛ تجسم یک نگاه تربیتی انسانی است. نگاهی که میگوید مدرسه جایی برای یادگیری دروس نیست، بلکه جایی برای فهمیدن زندگی است.
مشاوران و روانشناسانی که شبانهروز در پاسخ به تماسهای اضطرابآمیز خدمت میکنند، در واقع سفیران آرامش در جامعهاند. آنان پایهگذار فرهنگیاند که گوش دادن به درد دیگران نه وظیفه، بلکه شأن انسانی تلقی میشود.
با استمرار حمایتها، تقویت زیرساختها و ترویج مراجعه به مشاور، میتوان امید داشت نسل آینده نهتنها باسوادتر، که آرامتر، مقاومتر و مهربانتر باشد. و در این مسیر، نام «مشاوران همدانی» و «سامانه ۱۵۷۰» بدون تردید به عنوان جبههای از آرامش در حافظه اجتماعی ایران ثبت خواهد شد.
ارسال دیدگاه